Techniek
Microsoft schrapt Q&A in Power BI en verwijst naar Copilot, dat Fabric-capaciteit vraagt. Wat verdwijnt er, wat vraagt het alternatief en wat met je documenten?
Microsoft stopt met Power BI Q&A, het oude hulpmiddel waarmee je in een rapport of dashboard een vraag typt zoals "omzet per regio in 2025" en een grafiek terugkrijgt. Vanaf december 2026 maak je geen nieuwe Q&A-visuals meer, en bestaande visuals in rapporten, dashboards, de mobiele app en ingesloten rapporten stoppen en worden verwijderd.
Dat staat in de aankondiging die Microsoft op 16 januari 2026 in het Message Center van Microsoft 365 publiceerde (MC1218421, gearchiveerd door Merill.Net). Microsoft noemt Q&A daarin zelf zijn "legacy" hulpmiddel voor vragen in gewone taal. Ook de instellingen erachter verdwijnen: de synoniemen, de taalkundige relaties en het onderdeel waarmee je Q&A nieuwe termen leerde. Volgens dezelfde aankondiging zijn Q&A en de instellingen ervan eind december 2026 volledig verdwenen.
Een externe partij meldt dat Microsoft de datum in september 2026 heeft verschoven naar februari 2027, om klanten meer tijd te geven (Solv Systems, oktober 2026). In de bronnen van Microsoft die wij op 12 november 2026 konden lezen, hebben wij dat niet teruggevonden. Wij gaan daarom uit van december 2026. Kijk in het Message Center van je eigen omgeving welke datum voor jou geldt, en plan alsof het december is: een paar weken extra respijt is meegenomen, maar je wilt niet in januari ontdekken dat je dashboard leeg is.
Wie Q&A nooit heeft aangezet, merkt niets. Wie het wel gebruikt, verliest drie dingen.
Een Q&A-visual in een rapport stopt en verdwijnt. Dat geldt ook voor het vraagvak bovenaan een dashboard en voor vragen in de mobiele app. Collega's die gewend zijn een vraag te typen in plaats van zelf te filteren, moeten een andere weg vinden.
Teams die Q&A goed lieten werken, hebben vaak tijd gestoken in synoniemen en taalkundige relaties, zodat "klant" en "debiteur" hetzelfde betekenden. Die instellingen gaan mee met Q&A. Microsoft wijst voor de voorbereiding van data op een eigen onderdeel van Copilot, "Prep data for AI". Reken erop dat je dat werk daar opnieuw doet.
Bouw je Power BI-rapporten in je eigen applicatie of portaal in, dan stoppen ook de Q&A-onderdelen daarin. Dezelfde externe bron meldt dat Microsoft daar voorlopig geen vervanger met Copilot voor plant. Dat hebben wij niet bij Microsoft kunnen nalezen. Gebruik je ingesloten Q&A, vraag het dan na bij je leverancier of je Microsoft-partner.
Microsoft raadt aan over te stappen op Copilot in Power BI. Dat is een taalmodel dat met je rapporten en datasets werkt: het kan een pagina samenvatten, een visual voorstellen of een vraag over de cijfers beantwoorden. Inhoudelijk is dat een stap vooruit ten opzichte van Q&A.
De drempel zit in de licentie. Volgens de documentatie van Microsoft over Copilot in Power BI (bijgewerkt in augustus 2026, geraadpleegd op 12 november 2026) heb je betaalde Fabric-capaciteit nodig, vanaf F2, of Power BI Premium vanaf P1. Een Power BI Pro- of Premium Per User-licentie alleen is niet genoeg, en proefcapaciteit en gratis varianten worden niet ondersteund. Daarnaast moet een beheerder de instelling voor Copilot aan hebben staan, en moet de capaciteit in een regio staan waar Copilot beschikbaar is.
Voor een organisatie die Power BI met Pro-licenties gebruikt, betekent dat: Q&A zat er gewoon bij, Copilot niet. Wil je blijven vragen stellen in gewone taal, dan komt er een capaciteit bij met eigen kosten en eigen beheer. Wat die capaciteit kost, hangt af van je contract en de grootte die je kiest. Vraag het na bij je Microsoft-partner voordat je beslist.
Copilot in Power BI gebruikt modellen van Azure OpenAI. Staat je omgeving of je capaciteit buiten de Verenigde Staten en de EU-gegevensgrens van Microsoft, dan staat Copilot standaard uit tot een beheerder toestaat dat gegevens buiten de eigen regio worden verwerkt. Voor een omgeving in de EU geldt dat niet, maar het loont om na te gaan welke instellingen er in jouw omgeving aan staan. Wat Microsoft verder vastlegt over verwerking en training in Microsoft 365, lees je in ons artikel over Copilot en je SharePoint.
Hier zit de eigenlijke vraag achter het einde van Q&A. Q&A was gemaakt voor cijfers: tabellen met omzet, uren, aantallen. Dat is een kleine, goed gestructureerde hoek van wat een organisatie weet.
Het grootste deel van de kennis van een accountantskantoor, advocatenkantoor of adviesbureau staat niet in een dataset maar in documenten. Een collega wil weten welke opzegtermijn in een huurcontract staat, wat er vorig jaar met een klant is afgesproken over de jaarrekening, of in welke dossiers een bepaalde clausule voorkomt. Daar kon Q&A nooit iets mee, en Copilot in Power BI evenmin: dat werkt met je rapporten, niet met je SharePoint-bibliotheek.
| Soort vraag | Voorbeeld | Waar het antwoord staat | Passend hulpmiddel |
|---|---|---|---|
| Over cijfers | Hoeveel uur schreven we in oktober per afdeling? | Een dataset in Power BI | Copilot in Power BI, of een rapport met filters |
| Over een overzicht | Welke klanten groeiden het hardst? | Een dataset in Power BI | Copilot in Power BI |
| Over een document | Welke opzegtermijn staat in het contract met klant A? | Een document in SharePoint | Zoeken in documenten met een AI-assistent |
| Over een dossier | Wat is er in 2025 afgesproken over de jaarrekening? | Mails, notities en stukken in een dossier | Zoeken in documenten met een AI-assistent |
| Over een patroon | In welke dossiers staat een boeteclausule? | Verspreid over veel documenten | Zoeken in documenten met een AI-assistent |
Stand november 2026. De indeling is een richtlijn: sommige vragen hebben beide bronnen nodig.
Maak voordat je een capaciteit koopt een eenvoudige lijst van de vragen die collega's nu aan Q&A stellen, en van de vragen die ze eigenlijk zouden willen stellen. Gaat het meeste over cijfers, dan is Copilot in Power BI het logische vervolg. Gaat het meeste over documenten, dan los je met een Fabric-capaciteit het verkeerde probleem op.
Het ligt voor de hand om een document in ChatGPT of Claude te slepen en een vraag te stellen. Voor een los, openbaar stuk kan dat. Voor een cliëntdossier ligt het anders: daarin staan namen, adressen, financiële gegevens en soms gezondheidsgegevens van mensen die daar niet voor hebben gekozen. Zodra je zo'n bestand uploadt, verwerkt de aanbieder die persoonsgegevens, en dan gelden de regels van de AVG: een grondslag, een verwerkersovereenkomst, beveiliging en een duidelijk doel.
Er speelt nog iets. Een losse chatbot weet niet wie er vraagt. Hij kent jouw rechten in SharePoint niet en kan niet controleren of een collega een document mag zien. Wie dossiers doorzoekbaar wil maken voor een AI-assistent, heeft dus iets nodig wat tussen de documenten en de assistent zit en die vragen wel beantwoordt. Wat er misgaat als dat ontbreekt, lees je in ons artikel over documenten uploaden in een AI-chatbot.
PrivaSearch vervangt Power BI Q&A niet en doet niets met je dashboards of datasets. Het is bedoeld voor de andere helft: de documenten.
Je koppelt een SharePoint-bibliotheek alleen-lezen of je voegt documenten toe aan een project. PrivaSearch herkent de persoonsgegevens erin en vervangt ze door pseudoniemen; een collega controleert dat voordat een document doorzoekbaar wordt. Binnen PrivaSearch bepaalt projectlidmaatschap wie wat ziet, en bij elk verzoek controleert PrivaSearch live of de gebruiker het document in SharePoint nog mag zien. Hoe dat stap voor stap gaat, staat op de pagina Hoe PrivaSearch werkt.
Vervolgens koppel je de AI-assistent die je al gebruikt of wilt gaan gebruiken. Die koppeling werkt met Claude, ChatGPT Business en Mistral Vibe, via de open standaard MCP. Wat dat is, lees je in ons artikel wat is een MCP-server. De assistent krijgt alleen vrijgegeven, gepseudonimiseerde passages met een bronverwijzing, nooit het originele bestand. Je kiest zelf welk taalmodel je gebruikt en je zit niet vast aan één leverancier.
Twee kanttekeningen. Gepseudonimiseerde gegevens blijven voor jouw organisatie persoonsgegevens: het verkleint het risico, het is geen vrijstelling van de AVG. En wat je zelf in de assistent typt, gaat rechtstreeks naar de aanbieder van die assistent. Welke assistenten je kunt koppelen en wat je daarvoor regelt, staat op onze pagina over AI-chatbots en de AVG.
Wil je zien hoe vragen stellen over je eigen documenten werkt met de assistent die je zelf kiest, vraag dan een demo aan.
Volgens de aankondiging van Microsoft in het Message Center (MC1218421, januari 2026) stopt Q&A in december 2026 en is het eind december volledig verdwenen. Een externe bron meldt een verschuiving naar februari 2027, maar dat hebben wij bij Microsoft niet teruggevonden. Kijk in het Message Center van je eigen omgeving welke datum geldt.
Ze stoppen en worden verwijderd uit rapporten, dashboards, de mobiele app en ingesloten rapporten. Je kunt er ook geen nieuwe meer maken. De instellingen erachter, zoals synoniemen en taalkundige relaties, verdwijnen mee. Noteer vóór de stopdatum welke rapporten Q&A gebruiken, zodat je weet wat je moet vervangen.
Nee. Volgens de documentatie van Microsoft is een Pro- of Premium Per User-licentie alleen niet genoeg. Copilot in Power BI vraagt betaalde Fabric-capaciteit vanaf F2 of Power BI Premium vanaf P1, en werkt niet op proefcapaciteit. Een beheerder moet de instelling voor Copilot bovendien aan hebben staan.
Nee. PrivaSearch doet niets met dashboards of datasets in Power BI. Het maakt documenten doorzoekbaar, zoals dossiers en contracten in SharePoint, voor een AI-assistent die je zelf koppelt. Gaan je vragen over cijfers, dan is Copilot in Power BI of een goed rapport het passende hulpmiddel. Gaan ze over documenten, dan helpt PrivaSearch.
Claude, ChatGPT Business en Mistral Vibe, dat tot mei 2026 Le Chat heette. De koppeling gebruikt de open standaard MCP, en je keurt haar goed nadat je bent ingelogd op het adres van je organisatie. De assistent krijgt alleen vrijgegeven, gepseudonimiseerde passages met een bronverwijzing, nooit het originele document.
Niet zonder voorbereiding. In een dossier staan persoonsgegevens, en zodra je het uploadt verwerkt de aanbieder die gegevens. Dan heb je onder meer een grondslag, een verwerkersovereenkomst en passende beveiliging nodig. Pseudonimiseren verkleint het risico, maar de gegevens blijven persoonsgegevens. Leg in je AI-beleid vast wat wel en niet mag.
Waarom software die namen, adressen en nummers in dossiers opspoort altijd iets mist of te veel afdekt, en hoe een menselijke controle dat opvangt.
Een klein venster in de werkruimte laat zien in welk project je assistent zocht en welke documenten hij vond. De assistent zelf krijgt de namen niet.
GreenPT werkt aan MCP met aanmelding. Wat een koppeling met PrivaSearch dan oplevert: zoeken in je dossiers met gepseudonimiseerde passages.
We laten het zien met fictieve dossiers uit jouw branche: upload, herkenning, review, zoeken en de koppeling met je AI-assistent. Daarna weet je precies wat je team veilig kan gebruiken.
Plan een demo →